Dudak Damak Yarığı

yarik-damak-dudakDudak-damak yarığı embriyolojik dönemde çeşitli nedenlerden dolayı bebeğin yüz bölgesindeki yapıların birleşme kusuru nedeniyle ortaya çıkan bir hastalıktır. Halk arasında tavşan dudaklılık olarak bilinir. Bazı hastalarda sadece yarık dudak veya yarık damak olmakla birlikte, bazılarında ise hem dudak hem de damak yarığı bir arada bulunabilmektedir.

Yüz yarıkları (fasiyal kleft cerrahisi) : Yüz ve ağız bölgesi embryolojik (anne karnında) gelişimi sırasında çeşitli kemik ve yumuşak dokuların birleşmesiyle oluşur. Bu dokuların çeşitli safhalarda ve miktarlarda birleşmemesi yüzde yarıklara sebebiyet verir. Bu yarıkların en sık görülenleri dudak ve damak yarıklarıdır. Bunların dışında üst dudak, burun, orbita, alın ve kafatası, mandibula (alt çene) bölgelerinin çeşitli dereclerde cilt, yumuşak doku ve kemik doku içeren yarıkları; eksiklikleri gelişebilir. Fasiyal kleft cerrahisi, bu deformitelerin düzeltilmesi ile ilgilenir. Cilt dokusu onarılmasının yanında, başka bir bölgeden kemik dokusu nakli de gerekebilmektedir.

Yarık Dudak ve Yarık Damak Hastalarında
Estetik Sorunlar , İşitme Sorunu ve Konuşma Bozukluğu ve Diğer Sorunlar …..

Yarık dudak, yarık damak , tek başına olabildiği gibi , tek taraflı yada çift taraflı olarak karşımıza çıkmakta. Aileler öncelikle çocuğu nasıl besleyecekleri konusunda sorun yaşarlar ancak bu aile eğitimi ve özenle üstesinden gelinebilecek basit bir sorun. Bundan daha önemli ve baştan iyi planlama gerektiren cerrahi girişimdir .
Çocukların gelecekte konuşma bozuklukları yaşamaması
İşitme kaybına kadar gelişen işitme durumların gelişmemesi için
İlerde yapılacak diş teli / ortodonti tedavisinin başarılı olması için
Gereksiz tekrarlayıcı ameliyatlarla karşılaşmamak için …. Baştan dikkatli ve etkili cerrahi girişim planlanmalı
Halk arasında “hımır “ şeklinde tabir edilen , anlaşılması zor bir konuşma tarzı bu çocukların kaderi değil. Dikkat bu ameliyatı olan çocukların birçoğunun benzer konuşma, ses çıkarma şekli vardır. Çünkü ameliyatlarda hep yapılan aynı standart hata yada eksikliktir. Damakta ameliyat sonrası kalan açıklıklar , şekil bozuklukları , burunda ses kaçaklarına neden olur.
Açıklık fazla ise burundan gıda gelmesi dahi görülebilir.
Kulak salgılarının boşalımıyla ilgili yaşanan sorunlar tedavi altına alınmadığında işitme bozuklukları gelişebilir. Kar topu haline gelen sorunlar yumağı burun, ağız , çene bölgesine ilişkin estetik sorunları , işitme sorunu, konuşma bozukluğu bunlara ilave olarak sosyalleşme sorunu , çekingenlik , özgüven yetersizliği, depresyon ….. gibi çocuğun psikososyal gelişimini olumsuz etkileyen sorunlar eklenmektedir.

Doğuştan damak yarıklı çocuklar, yeterli tedavi ve takip edilmediğinde konuşma bozukluğu yaşar ve hatta toplumda sağır ve dilsiz olarak nitelendirilen bireyler haline gelmekte

Dudak yarığının konuşma gelişimi ve özellikleri üzerine ciddi bir etkisi olmazken , damak yarığında durum farklıdır. Damak yarıklığının konuşma, ses özellikleri üzerinde ciddi etkisi söz konusu. Bu çocuklar anormal bir ses üretme mekanizmasıyla doğar çoğunlukla diğer gelişimleri normal olan ve dil yetisine sahip çocuklardır. Ancak bu çocuklarda konuşma üretimini sağlayacak mekanizmalar yetersizdir, etkin ve doğru cerrahi yöntemlerle bu açığı kapatmak mümkün. Yarık dudak , yarık damak (Cleft lif , Cleft Palate) ameliyatları bu konuda deneyimli kraniofasial cerrahlar tarafında yeterli ve etkin bir plan çerçevede yapılması konuşma , işitme , estetik sorunların önüne geçilmesinde önemlidir.